สืบพงศ์ ธรรมชาติ                 โบราณสถานตุมปังนับได้ว่าเป็นโบราณสถานสำคัญแห่งหนึ่ง ที่ขุดค้นแล้วทำให้ได้คำตอบและมีหลักฐานเพิ่มขึ้นว่าดินแดนที่เรียกว่า ศรีธรรมราชมหานครหรือก่อนหน้านี้ชื่อ ศรีวิชัย และตามพรลิงค์นั้น ผู้คนนับถือศาสนาพราหมณ์ และศาสนาพุทธ ทั้งนี้เพราะพบอาคารสิ่งก่อสร้าง 4 หลัง รูปเคารพพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ (บางท่านว่ารูปพระโพธิสัตว์ปางอื่น) และวัตถุโบราณอีกหลายรายการ เมื่อประมาณอายุแล้วก็จะได้ถึง พ.ศ. 1300 แต่บางส่วนก็ประมาณอายุอยู่ในราวช่วง พ.ศ. 1600 ถึง 1700 เศษ ช่วงหลังจะตรงกับสมัยของพระเจ้าศรีธรรมโศกราช 3 องค์พระเชษฐาและอนุชา คือพระเจ้าศรีธรรมโศกราช อนุชาจันทรภาณุ และพงษาสุระ ด้วยความน่าสนใจของโบราณสถานแห่งนี้นี่เอง โครงการอาศรมวัฒนธรรม (ชื่อเดิมของอาศรมวัฒนธรรมวลัยลักษณ์) มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ร่วมกับ สำนักงานศิลปากรที่ 14 จังหวัดนครศรีธรรมราช ดำเนินการขุดค้นและขุดแต่งโบราณสถานตุมปังแห่งนี้ เมื่อ พ.ศ. 2545 หลังจากดำเนินการดังกล่าวแล้วก็มีการจัดสัมมนาเกี่ยวกับโบราณสถานตุมปังเพื่อเป็นการรวบรวมข้อมูลเอาไว้เป็นหลักฐานในการศึกษาต่อไป
                                                                                                                           

รศ.ดร.สืบพงศ์  ธรรมชาติ
ผู้อำนวยการอาศรมวัฒนธรรมวลัยลักษณ์